venuspub
ورود / ثبت نام

بررسی روش‌های مطالعه

            

مطالعه کردن یک رفتار است، رفتاری که باید کاملاً آموخته شود. مهارت‌های مطالعه کردن، یکی از اصلی ترین مهارتهایی است که باید یاد بگیرید. زیرا اساس پیشرفت تحصیلی شما بر چگونگی استفاده از این مجموعه مهارت نهاده شده است.لازم است با روش‌های مطالعاتی آشنایی لازم را بدست آورید و بدانید که هر روش را کجا؟ چگونه و چرا؟ باید بکار بگیرید.

عمده ترین روش‌های مطالعه عبارتند از: مطالعه مفهومی، مطالعه تثبیتی، مطالعه تشخیصی، مطالعه ترمیمی، مطالعه تکمیلی، مطالعه تسلطی و مطالعه آزمونی.

مطالعه مفهومی: از نخستین دقایق آغاز تدریس آغازمی شود. برای مطالعه مفهومی باید در کلاس درس سر تا پا گوش بود زیرا دبیران محترم تمام تلاششان را برای انتقال مطالب به دانش آموزان انجام می دهند. بنابراین در کلاس باید به تمامی مفاهیمی که تدریس می شود و ارتباط بین مفاهیم پی برد و سپس بلافاصله در همان روز با مطالعه متن کتاب و یادداشت برداری های سر کلاس و تطبیق مرتب آنها با آنچه در آن روز تدریس شده مطالعه مفهومی خود را تکمیل نمایید، چنانچه احساس می کنید که در پاره ای از موارد امکان تسلط بر مفاهیم را نیافته اید. بلافاصله درصدد بازآموزی و جبران یادگیریتان برآیید.

مطالعه تثبیتی: همواره پس از مطالعه مفهومی، باید به کار گرفته شود. هدف از این نوع مطالعه جا افتادن یا تثبیت مفاهیم قبلاً آموخته شده است.این نوع مطالعه تا ا ندازه ای باید تداوم یابد که بدون گیر کردن و بدون اتلاف وقت و بدون اشکال با صحت و سرعت بتوانید از پس تمرینات موجود در کتابهای درسی یا کتابهای کار برآیید.این روش مطالعه در برگیرنده 3 نوع فعالیت به شرح زیر است:

الف) حفظ کردن: در این فعالیت پس از درک کامل مفاهیم درسی مثلاً قواعد عربی یا دستور زبان فارسی یا گرامر انگلیسی حتماً باید از طریق حفظ کردن آنها را در ذهن تثبیت کرد.

ب) حل کردن: در این فعالیت که عموماً در درسهایی مثل ریاضی، هندسه، فیزیک، جبر، آمار و تا حدودی شیمی بکار می رود. پس از مطالعه عمیق مفهومی و درک کامل آموخته های کلاسی با حل کردن مسائل مختلف تلاش می کنیم تا مفاهیم آموخته شده را از طریق به کار بستن آنها در موقعیتهای مختلف فرضی تثبیت کنیم و به اصطلاح آنها را در ذهنمان جا بیاندازیم.

ج) تمرین کردن: این فعالیت نیاز به انجام تمرینهایی اختصاصی دارد که شامل حل کردن نمی شود مثل تمرین های رایج در درس عربی و زبان، بررسی های تحقیقی در تاریخ ادبیات، زیست، فیزیک، و شیمی. این تمرین ها به تثبیت آموخته های مفهومی منجر می شود.

مطالعه تشخیصی: یکی دیگر از انواع روش مطالعه است که هدف از آن تشخیص نقاط ضعف ومطالبی است که آموخته ایم. به عبارت دیگر مطالعه تشخیصی نوعی مطالعه است که هدف آن اشکال یابی است. اینکه پی ببریم که کدام بخشی از مطالب را کاملاً آموخته ایم و در کدام قسمتها هنوز ضعف یا ضعف هایی داریم.

برای مطالعه تشخیصی می توانید به طرق زیر عمل کنید:

الف) از آزمونهای سال های قبل و یا مجموعه سئوالات مکتوب استفاده کرده از خودتان امتحان به عمل آورید، قبل از آنکه توسط دبیر مورد امتحان واقع شوید. این خودآزمایی صادقانه، جدی و سختگیرانه باید به عمل آید زیرا اهمال در این بخش می تواند به خود فریبی بیانجامد. یعنی اینکه فکر کنیم بلدیم در حالی که بلد نیستیم.

ب) در مورد مطالب حفظ کردنی، خودتان از خودتان بپرسید و خودتان به خودتان جواب دهید. جوابهای داده شده را با متن کتاب مقایسه کنید و به این ترتیب خودتان را مورد ارزشیابی شفاهی قرار دهید. این کار محفوظاتتان را مورد ارزیابی قرار می دهد. همان کاری را که تا کنون بارها انجام داده اید این نقش را ممکن است والدین یا دوستانتان بازی کنند.

ج) در صورت امکان می توانید از دیگران برای آزمون گرفتن کمک بگیرید.

مطالعه ترمیمی: این نوع از مطالعه شکل دیگری از مطالعه هدفمند است که برای رفع اشکالات و ترمیم نقاط ضعف یادگیریمان بکار گرفته می شود. در این روش فقط آنچه را که خوب یاد نگرفته ایم مجدداً مورد مطالعه مفهومی و تثبیتی قرار می دهیم. نام دیگر این روش مطالعه، رفع اشکال است.

مطالعه تکمیلی: آخرین حلقه از زنجیره مطالعات تشریحی است که با هدف تکمیل آموخته هامان می تواند مورد استفاده قرار گیرد. در این روش با مراجعه به کتب کمک آموزشی، جزوات و سایر منابع آموزشی می کوشیم تا دایره یادگیریمان را گسترده تر و عمق آموخته هامان را بیشتر کنیم.

مطالعه تسلطی: شکل دیگری از یادگیری، مطالعه تسلطی است. در این ر وش با تکیه بر نکته خوانی و تست زنی و دقت در جزئیات و روابط آشکار و پنهان بین مفاهیم تلاش می کنیم تا میزان تسلط خودمان را بر دروس افزایش داده و ضمن افزایش سوادمان بر سرعت تست زنی مان هم بیافزایم. بهترین راهکار در این نوع مطالعه استفاده از کتب تستی طبقه بندی شده است.

مطالعه آزمودنی: شکل دیگری از مجموعه مطالعات هدفمند است که ما را برای حصول موفقیت در آزمونهایی که در معرض آنها قرار می گیریم کمک می کند، این شکل از آزمون معمولاً درجه مهارت ما را در پاسخگویی در شرایط استاندارد می سنجد. مثلاً در آزمونهای کلاسی، نهایی، کنکورهای آزمایشی یا کنکورهای رسمی.

به خاطر داشته باشید که رفتار مطالعاتی، یک رفتار هدفمند است. در این رفتار شما باید کاملاً فعالانه و نه منفعلانه با فعل خواندن روبرو شوید. بنابراین روخوانی صرف اصلاً روش مناسبی برای یادگیری نیست.

 


منبع: حاجی بابایی، مرتضی، اصول و نکات کلیدی مطالعه و یادگیری، تهران، نشر ما و شما، چاپ هشتم، زمستان